Khu Cao Sơn thuộc xã Cổ Lũng (Thanh Hóa) gồm 3 thôn Son, Bá và Mười đang từng ngày thay đổi nhờ sự chuyển đổi mạnh mẽ trong sản xuất nông nghiệp. Trên diện tích khoảng 30ha, những nương ngô kém hiệu quả trước đây đã được thay thế bằng các vườn cam xanh tốt, chủ yếu là giống cam Canh và cam Cao Phong. Sự chuyển đổi này mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, góp phần nâng cao đời sống, tạo động lực phát triển kinh tế bền vững cho người dân địa phương.

Cách đây khoảng 10 năm, toàn bộ khu Cao Sơn chủ yếu trồng ngô. Do địa hình đồi dốc, đất bạc màu, năng suất ngô thấp, mỗi năm người dân chỉ thu được vài chục triệu đồng, thu nhập bấp bênh, đời sống gặp nhiều khó khăn. Trước thực tế đó, xã Cổ Lũng đã tích cực tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa những giống cây ăn quả có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng vào sản xuất, trong đó cam được xác định là cây trồng chủ lực.

Gia đình chị Bùi Thị Duy ở bản Son là một trong những hộ tiên phong chuyển đổi từ trồng ngô sang trồng cam. Năm 2020, chị mạnh dạn đầu tư trồng 700 gốc cam trên diện tích đất canh tác của gia đình. Sau 5 năm chăm sóc, năm nay vườn cam của chị bắt đầu cho thu hoạch ổn định. Chị Duy chia sẻ, trước đây trồng ngô mỗi năm chỉ cho thu nhập khoảng 15 triệu đồng, không đủ trang trải chi phí sinh hoạt. Trong khi đó, năm nay cam cho thu hoạch đạt khoảng 100 triệu đồng, giá bán tại vườn 20.000 đồng/kg.

Theo chị Duy, so với cây ngô, trồng cam vất vả ít hơn rất nhiều. Mỗi năm chỉ cần xới gốc, bón phân chuồng một lần, kết hợp phát cỏ quanh gốc là cây sinh trưởng tốt, ít sâu bệnh. Nhờ đó, gia đình chị có thêm thời gian canh tác thêm các cây trồng khác, đời sống ngày càng ổn định.

Cùng chung niềm vui được mùa, bà Hà Thị Nơi (sinh năm 1968) ở bản Bá cũng là một trong những hộ gắn bó với cây cam. Bắt đầu trồng cam từ năm 2016, thời điểm đó bà chỉ trồng thử nghiệm 100 gốc. Khi ấy giao thông còn nhiều khó khăn, đường bê tông chưa được đầu tư, vợ chồng bà phải gùi giống, phân bón hơn 1km đường đồi dốc, vất vả đến nỗi chai sần cả lưng.

Sau nhiều năm kiên trì chăm sóc, cây cam đã cho quả ngọt. Hiện gia đình bà Nơi có 300 gốc cam cho thu hoạch ổn định, mang lại thu nhập trên 60 triệu đồng mỗi năm. “Nhờ có cây cam mà gia đình tôi có nguồn thu đều đặn hơn, không còn lo cảnh được mùa mất giá như trước”, bà Nơi phấn khởi.

Không chỉ những hộ trung niên, lớp trẻ ở khu Cao Sơn cũng mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất cam. Tiêu biểu như chị Ngân Thị Luật ở bản Son hiện đang trồng tới 1.000 gốc cam, sản lượng hàng năm trên 15 tấn, cho thu nhập trên 300 triệu đồng. Nhận thấy tiềm năng phát triển lâu dài, chị Luật mong muốn tiếp tục mở rộng diện tích trồng cam, đồng thời kết hợp phát triển dịch vụ tham quan, trải nghiệm vườn cam để tăng giá trị kinh tế.

Theo chị Luật, vào mùa cam chín, nhiều người từ các địa phương lân cận đến tham quan, mua cam tại vườn. Nếu được đầu tư bài bản, kết hợp quảng bá, đây sẽ là hướng đi mới, vừa giúp tiêu thụ sản phẩm ổn định, vừa phát triển du lịch nông nghiệp, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân.

Đánh giá về hiệu quả của mô hình trồng cam tại khu Cao Sơn, ông Lê Văn Hoài, Chủ tịch UBND xã Cổ Lũng cho biết: Việc chuyển đổi từ cây ngô sang cây cam là hướng đi đúng, phù hợp với điều kiện tự nhiên và chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp của địa phương. Cây cam đã giúp nhiều hộ dân nâng cao thu nhập, góp phần giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới.

Xã Cổ Lũng đang tiếp tục khuyến khích người dân mở rộng diện tích trồng cam theo hướng tập trung, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, từng bước xây dựng vùng cam hàng hóa. Xã cũng chú trọng đầu tư hạ tầng giao thông, tạo điều kiện thuận lợi cho việc chăm sóc, thu hoạch và tiêu thụ sản phẩm, đồng thời định hướng xây dựng thương hiệu cam Cổ Lũng gắn với phát triển du lịch trải nghiệm.

Theo Thanh Tâm/ NNVN